Ulicznicy

Cenzura dopatrzyła się w debiucie prozatorskim Pier Paolo Pasoliniego obrazy moralności. Najcięższym zarzutem postawionym wydanej 66 lat temu powieści składającej się z luźno ze sobą powiązanych nowel (dopiero teraz otrzymujemy jej polskie tłumaczenie) było rzekome propagowanie pornografii. 33-letniemu pisarzowi wytoczono proces. Nie poszło o wulgaryzmy tylko o wątek męskiej prostytucji, chociaż materiału na skandal było więcej. „Ulicznicy” nawet dziś szokują otwartością opisu degradacji życia powojennego Rzymu ukazanego z perspektywy bezdomnych nastoletnich żebraków i złodziei, którzy wydają się całkowicie pozbawieni poczucia grzechu i wstydu. Pasolini zastosował metodę drobiazgowej penetracji półświatka, kładąc nacisk nie na ocenę bandyckich wyczynów chłopców z marginesu, tylko na sam akt dziania się.

Jerzy Wróblewski, „Polityka”

To najważniejsza powieść włoskiego autora i intelektualisty, znanego w Polsce przede wszystkim z działalności filmowej. Osadzona w Rzymie w latach powojennych, zawiera łotrzykowski opis życia grupy nastolatków należących do miejskiej klasy niższej. Tytułowi rzymscy ulicznicy żyjący na uboczu społeczeństwa i wykorzystujący je jak pasożyty, to obraz innej strony włoskiej rzeczywistości, przeciwstawiający się mieszczańskim schematom. Riccetto i jego przyjaciele żyją z dnia na dzień, odnajdują się w dziwacznej pracy, czy popełniają drobne przestępstwa. Aby uwiarygodnić i zdynamizować opisywane wydarzenia, Pasolini wymieszał dialekt rzymski i uliczny slang z językiem literackim i rozbił strukturę narracyjną. Powieść nie ma głównego bohatera, akcja nie rozwija się w sposób tradycyjny.

Marek Podgajny, Kurier Lubelski